Nền tảng kết nối chuyên gia online qua video call

Tôi vẫn nhớ cậu bạn tóc xoăn cùng lớp ngày đó. Cậu ta lúc nào cũng chỉ ngồi yên lặng trong lớp nghịch mấy ngón tay.

Rồi một ngày, chuyện đó xảy ra. Ban đầu chỉ là một cuộc cãi cọ đơn thuần giữa cậu ấy với cô bạn ngồi bên cạnh vì một cục tẩy, rồi nó bất ngờ leo thang nhanh chóng. Cậu ta đấm vào mặt cô bạn tới tấp đến nỗi mũi cô bạn bắt đầu chảy máu. Cậu ta nói, "Con trai đánh con gái được." Sau ngày hôm đó, tôi không còn gặp lại cậu ta nữa.

Khi về nhà, tôi nghe mẹ kể rằng cậu bạn tội nghiệp ấy phải lớn lên trong một gia đình không mấy hòa thuận, và suy nghĩ của cậu ấy có lẽ xuất phát từ cha mình, người thường xuyên đánh đập mẹ cậu. Khi đó tôi chưa hiểu chuyện đó có nghĩa là gì, nhưng giờ thì tôi đã hiểu.

Phải sống trong một mối quan hệ ngược đãi rất đáng sợ.

Người lẽ ra phải yêu thương bạn nhất, bảo vệ bạn khỏi những cám dỗ và trao cho bạn sự quan tâm và tình thương giờ đây lại là người làm tổn thương bạn, cả về thể chất lẫn tinh thần.

Điều đó khiến ta cảm thấy sợ hãi, tổn thương lẫn bối rối cùng một lúc. Nhưng rồi bạn vẫn tiếp tục chịu đựng vì niềm hi vọng mong manh rằng một ngày nào đó mọi chuyện sẽ khác.

Song tình huống thay đổi khi có bóng dáng của những đứa trẻ. Với những ai đang ở trong một mối quan hệ ngược đãi, việc từ bỏ mối quan hệ trở nên khó khăn vì họ sợ chuyện này sẽ gây ảnh hưởng xấu đến con cái.

Trẻ em từ những gia đình này thật sự phải chịu đựng nhiều tổn thương và cực kỳ bối rối khi mối quan hệ giữa cha mẹ chấm dứt. Điều này đặc biệt đúng với những cuộc ly hôn hoặc chia tay không êm thắm.

Tuy nhiên, phải trưởng thành trong một gia đình không hòa thuận cũng chẳng đem lại điều gì tốt đẹp cho trẻ. Thậm chí nó còn khiến mọi chuyện tệ hơn.

Sẽ tốt hơn nếu những đứa trẻ sống riêng với cha hoặc mẹ thay vì phải sống trong một môi trường ngược đãi. Ảnh hưởng từ không khí nặng nề bao trùm trong gia đình đối với tâm trí đứa trẻ là cực kỳ lớn.

Vậy nên, nếu bạn có con và đang ở trong một mối quan hệ ngược đãi, xin hãy nghĩ đến lợi ích của con và của cả chính bạn mà thoát ra khỏi đó. Nếu bạn vẫn tiếp tục ở cùng với bạn đời vì bọn trẻ, bạn cần nhận thức rõ điều này sẽ ảnh hưởng đến con bạn như thế nào.

Cha mẹ thiếu hòa thuận, con cái bị ảnh hưởng ra sao

Dưới đây là 5 ảnh hưởng tiêu cực từ mối quan hệ ngược đãi:

1. Nó làm thay đổi nhận thức của con trẻ

Đầu tiên, bạn cần phải xác định là bạn có đang ở trong một mối quan hệ ngược đãi hay không.

Nhiều người cho rằng ngược đãi chỉ liên quan đến bạo lực về thể chất. Điều này hoàn toàn sai lầm. Ngược đãi bằng lời nói và cảm xúc cũng gây tổn thương không kém. Nếu cha mẹ la mắng con cái bằng những lời lẽ xúc phạm, đó cũng là ngược đãi. Nếu họ điều khiển, thao túng hoặc đùa giỡn với tâm trí con trẻ, đó cũng là ngược đãi.

Khi con cái nhìn thấy cha mẹ có những hành vi ngược đãi dưới bất cứ hình thức nào, trẻ sẽ cho rằng đó là cách "thông thường" mà các cặp vợ chồng vẫn tương tác với nhau. Trẻ có thể nhầm lẫn tình yêu với nỗi đau, sự bạo lực, sự chỉ trích và sự điều khiển.

Trẻ có thể cảm thấy sợ hãi và bối rối, song nếu những người lớn chấp nhận sự ngược đãi đó, trẻ cũng sẽ cho rằng đó là hành vi bình thường.

Những cảm giác mâu thuẫn đó khiến trẻ phải đối mặt với nhiều sự rối loạn tinh thần mà trẻ chưa có kỹ năng hay óc phán đoán để xử lý. Khi giữa cha mẹ có các hành vi bạo lực hoặc hung hăng về mặt cảm xúc, đứa trẻ sẽ trở nên thiếu tin tưởng và gặp khó khăn trong việc kết nối, vốn là yếu tố quyết định các mối quan hệ bạn bè và tình cảm sau này khi trẻ lớn lên.

Nếu chính bạn còn không thể hiểu nổi vì sao bạn đời của mình lại hành xử bạo lực và gây cho bạn nhiều tổn thương, bối rối và đau đớn, thì hãy tưởng tượng xem việc đó ảnh hưởng đến nhận thức của con trẻ như thế nào về một ngôi nhà an toàn và đầy ắp yêu thương.

2. Nó là một hình mẫu tiêu cực

Trẻ em học hỏi qua việc quan sát. Giống như cậu bạn tôi đã nhắc đến, trẻ em bắt chước hành vi của cha mẹ mình.

Nếu sống trong một gia đình ngược đãi, trẻ sẽ tin rằng ngược đãi không có gì sai - hoặc ít nhất đó là một phương án giải quyết khi mọi chuyện không đúng ý mình.

Cậu bạn nói "con trai có thể đánh con gái" đang bắt chước những gì cậu nhìn thấy ở nhà. Hãy tưởng tượng một đứa trẻ lớn lên với tâm thức như vậy quen một cô gái. Vòng lặp ngược đãi ấy sẽ không bao giờ chấm dứt.

Nhiều đứa trẻ lớn lên trong gia đình ngược đãi có dấu hiệu bắt chước những hành vi ngược đãi giữa cha mẹ để đối xử với người trong gia đình. Ví dụ, nếu một bé trai trông thấy cha mắng chửi mẹ, cậu bé cũng sẽ làm thế với mẹ.

Nếu một bé gái nhìn thấy mẹ đang thao túng cha để đạt được điều gì đó, cô bé cũng sẽ coi việc thao túng là hành động chấp nhận được để thỏa mãn nhu cầu của bản thân.

Trẻ em có khuynh hướng đồng cảm với sức mạnh, vì thế không ngạc nhiên khi trẻ đứng về phía người ngược đãi và mất đi sự tôn trọng với nạn nhân.

Dù cho con bạn không trực tiếp chứng kiến hành vi ngược đãi, thì không khí căng thẳng và khó chịu giữa cha mẹ cũng ảnh hưởng xấu đến trẻ. Trẻ sẽ cảm thấy thiếu an toàn và cảnh giác cao, luôn tự hỏi tại sao việc sống trong nhà lại có cảm giác khổ sở và xa lạ như vậy.

3. Nó làm trẻ tự bảo vệ mình một cách cực đoan

Trẻ em thừa hưởng nhiều tính cách từ cha mẹ.

Cha tôi chưa khi nào lớn tiếng với tôi, vậy nên khi nghe thấy ai đó lớn tiếng, tôi vô cùng sợ hãi. Với tôi, thậm chí một cuộc cãi vã cũng chỉ nên diễn ra với các giọng nói nhẹ nhàng. Nếu không thì tôi sẽ rời khỏi đó hoặc bắt đầu khóc. Đó là cách tôi trưởng thành và làm tôi cảm thấy an toàn.

Tương tự, khi một đứa trẻ có cha mẹ ngược đãi, trẻ sẽ tiếp thu nhiều thói quen tự bảo vệ bản thân từ khi còn nhỏ.

Với một đứa trẻ trưởng thành từ gia đình ngược đãi, sự hỗn loạn đã trở thành một phần bình thường, song nó để lại một vết sẹo lớn trong tính cách của trẻ. Hoặc là trẻ sẽ lớn lên với sự hung hăng, thao túng và điều khiển, hoặc trẻ sẽ trở thành người nhút nhát, dễ sợ hãi.

Tiến sĩ Steven Stosny cho biết, "Việc chứng kiến cha mẹ có hành vi ngược đãi thường gây tổn thương tâm lý cho trẻ nặng hơn là việc bị ngược đãi trực tiếp."

Dù những đứa trẻ từ các gia đình tan vỡ sau này cũng phải trải qua nhiều khó khăn tương tự khi trưởng thành, song trẻ em từ các gia đình ngược đãi sẽ phải đấu tranh cảm xúc nhiều hơn khi lớn lên.

Trẻ có thể trở nên cực kỳ đa nghi, tự tạo hàng rào phòng thủ, hoặc sẽ quá cả tin và kết cục là bị tổn thương và tự ngược đãi chính mình.

Hầu hết các bậc cha mẹ đều muốn cho con mình một gia đình tốt nhất có thể. Đây là một lý do khiến nạn nhân của sự ngược đãi cố gắng vờ như mọi chuyện vẫn ổn trong khi nó không hề ổn. Họ muốn bảo vệ con mình, nhưng một mối quan hệ ngược đãi không có lợi cho bất cứ đứa trẻ nào dù bạn có cố gắng che giấu bao nhiêu đi chăng nữa.

Việc chứng kiến sự ngược đãi ở nhà hoặc việc phải vô cùng thận trọng để không khiến cha mẹ nổi giận sẽ bóp méo sự phát triển cảm xúc và nhận thức về lòng tự trọng của trẻ, khiến trẻ cảm thấy cực kỳ thiếu an toàn hoặc hung hăng.

4. Nó làm trẻ phải chịu đựng các vấn đề sức khỏe tâm lý

Những đứa trẻ trong gia đình ngược đãi có thể có các dấu hiệu rối loạn căng thẳng tâm lý, đặc biệt sau khi chứng kiến bạo lực. Trẻ nhỏ có thể bị đái dầm, mơ thấy ác mộng và các rối loạn giấc ngủ khác. Trẻ dễ mắc phải các chứng lo âu hay trầm cảm khi lớn lên.

Những trẻ em này thường cảm thấy bất lực và tuyệt vọng, không có quyền kiểm soát để thay đổi hoàn cảnh. Trẻ cũng cảm thấy hổ thẹn về hoàn cảnh của mình. Những cảm xúc này có thể dẫn đến suy nghĩ tự tử, coi đó là một cách để thoát khỏi sự sợ hãi và đau đớn.

Do phải lớn lên trong không khí bạo lực và hỗn loạn, trẻ lúc nào cũng cảm thấy lo âu. Trẻ thường bị hoảng loạn và lo lắng về người đang bị ngược đãi. Đôi khi trẻ bảo vệ nạn nhân quá mức, và khiến cho khi trẻ lớn lên và quen một ai đó, trẻ sẽ “đeo dính” đối phương, dẫn đến đổ vỡ quan hệ hoặc những trải nghiệm không mang lại cảm giác thỏa mãn.

Các vấn đề về sức khỏe tâm lý có thể dẫn đến các vấn đề ở trường học như trốn học, không có động lực đến trường và điểm số thấp. Những vấn đề học đường này có thể gây ảnh hưởng lớn hơn đến lòng tự trọng của trẻ.

5. Nó làm trẻ thèm khát sự quan tâm và tình thương

Khi phải lớn lên trong một gia đình không hòa thuận, trẻ sẽ không được quan tâm và nuôi dưỡng đầy đủ giống như những bạn đồng trang lứa.

Các bậc phụ huynh quá chú tâm đến việc giải quyết khủng hoảng của bản thân thường bỏ bê con trẻ, không dành cho trẻ thời gian, sự chú ý và tình thương mà trẻ cần. Trong một gia đình ngược đãi, cha hoặc mẹ hoặc cả hai thường không ở nhà suốt một thời gian dài, chán nản, nghiện thuốc hoặc rượu, hoặc không thể hiện cảm xúc.

Không chỉ thiếu thốn sự quan tâm và tình thương, những đứa trẻ này còn không được dạy cho những nguyên tắc, những hướng dẫn cần thiết để trở thành một người trưởng thành khỏe mạnh cả về thể chất lẫn tinh thần.

Thiếu thốn tình thương và sự quan tâm trong gia đình có thể dẫn đến việc trẻ sẽ kết giao với bạn xấu để cảm thấy được công nhận. Trẻ có thể quan hệ tình dục quá sớm hoặc bừa bãi.

Một đứa trẻ không nhận được sự giáo dục và nuôi dưỡng của cha mẹ có thể dành cả phần đời còn lại khi trưởng thành để tìm kiếm tình yêu từ người khác, trong khi không hề cảm thấy thật sự được yêu thương.

Vì trưởng thành trong môi tường thiếu vắng tình thương, trẻ cũng có thể trở nên lạnh lùng, thiếu sự đồng cảm và thấu hiểu, gây ra vấn đề cho các mối quan hệ sau này. Trẻ cũng có thể trở nên ghét cha hoặc mẹ hoặc cả hai người.

Nếu bạn đang ở trong một mối quan hệ ngược đãi về thể chất và/hoặc tâm lý, hãy cân nhắc những tác động sâu sắc từ hoàn cảnh của bản thân lên cuộc sống của con cái. Việc ly hôn hay chia tay hẳn là một vết thương khó lành, song bạn là một người trưởng thành có những kỹ năng để đương đầu với khó khăn và tiếp tục sống. Con bạn cần một người trưởng thành làm gương trong việc tạo một môi trường an toàn, vững chắc, yêu thương và lành mạnh về cảm xúc.

Hãy tự hỏi bản thân những câu sau:

  • Liệu mối quan hệ này có thể trở nên tốt hơn không?
  • Liệu kẻ ngược đãi có thay đổi hành vi của anh ta/cô ta không?
  • Có phải mối quan hệ của bạn đã tồi tệ nay còn tồi tệ hơn không?
  • Bạn có sẵn lòng giúp con vượt qua tổn thương này không?
  • Mối quan hệ ngược đãi này có đáng để kéo dài, gây ảnh hưởng tiêu cực lên con bạn không?

Trả lời những câu hỏi trên sẽ đưa ra một số hướng giải quyết và giúp bạn hiểu được tất cả những chuyện này đang dẫn tới đâu.

Vì sự an toàn và phát triển cảm xúc của con trẻ, hoặc là hãy chấm dứt sự ngược đãi, hoặc là hãy chấm dứt mối quan hệ.

Nguồn UBrand


Tư vấn với chuyên gia giáo dục online bằng video call