Trở thành một doanh nhân dường như là việc khá đơn giản. Không dễ, nhưng đơn giản, đúng không? Bạn còn cần gì ngoài một ý tưởng tốt và một ít tiền nào? Hóa ra cũng nhiều đấy.

Vậy thì thật sự ta cần gì để trở thành doanh nhân? Hóa ra nhóm kỹ năng cần có để làm một doanh nhân cũng tương tự hầu hết những nhóm kỹ năng trong kinh doanh – ta cần khả năng phân tích cực tốt cũng như am hiểu về cách thức vận hành của các tổ chức và nền kinh tế. Nhưng yêu cầu quan trọng nhất là khả năng nhận biết và đánh giá rủi ro.

Chính xác thì khả năng đánh giá rủi ro nghĩa là gì? Hôm nay, ta sẽ xem xét những khác biệt giữa các doanh nhân và người bình thường, và giải thích kỹ năng đánh giá rủi ro hợp với từng người như thế nào. Sẵn sàng tiếp nhận điều này chứ? Đọc tiếp nào.

1. Doanh nhân tìm kiếm đồng tiền thông minh

Tại một thời điểm nào đó trong đời, đa số mọi người sẽ nghĩ đến việc bắt đầu công việc kinh doanh của riêng mình, dù là cắt cỏ hay gầy dựng một công ty công nghệ mới từ con số 0. Họ có vẻ rất khác nhau, nhưng tất cả các ý tưởng kinh doanh đều có một điểm chung: những người khởi nghiệp đều cần vốn để bắt đầu.

Đối với hầu hết doanh nhân, điều này nghĩa là tìm kiếm nhà đầu tư. Và nếu may mắn, họ sẽ tìm được một nhà đầu tư thiên thần.

Thiên thần khác với nhà đầu tư thông thường ở chỗ họ không chỉ đầu tư tiền cho một dự án. Chẳng hạn, họ đầu tư vào nhiều doanh nghiệp, vì thế họ có rất nhiều kinh nghiệm. Họ có thể chia sẻ với bạn hiểu biết của mình và có khả năng giúp bạn tránh những sai lầm lúc đầu.

Đáng tiếc, mục tiêu chính của nhiều doanh nhân là tìm kiếm các quỹ bảo đảm càng nhanh càng tốt. Trong lúc nóng vội, họ thường thỏa thuận với người mà họ gặp đầu tiên – đây không phải là đồng tiền thông minh.

Bài học: Nếu có khả năng đánh giá rủi ro chính xác, bạn sẽ cảm thấy tự tin khi bỏ qua những nhà đầu tư mạo hiểm trong lúc chờ đợi một nhà đầu tư có những kỹ năng, các mối quan hệ và nguồn lực phù hợp với công ty bạn.

2. Doanh nhân có kế hoạch B

Một trong những cách hay nhất để gây ấn tượng với nhà đầu tư là chứng tỏ bạn đã nghĩ đến một kế hoạch B. Có hai kiểu kế hoạch B cho những người khởi nghiệp: được một công ty lớn hơn mua lại hoặc phát hành cổ phiếu ra công chúng. Điều quan trọng là hãy nhớ rằng rất hiếm có công ty non trẻ nào phát hành cổ phiếu ra công chúng.

Vì thế về mặt hiệu quả, có một kế hoạch B nghĩa là bạn đã tìm được một công ty mục tiêu có thể quan tâm đến việc mua lại công ty khởi nghiệp của bạn, và bạn đã tạo ra những điều kiện cần thiết để quá trình mua lại đó diễn ra, chẳng hạn có những hồ sơ tài chính có tổ chức và minh bạch.

Đối với một nhà đầu tư, kế hoạch B là một trong những lý do chính để đầu tư vào công ty khởi nghiệp! Cũng giống bạn, các nhà đầu tư tham gia vào thỏa thuận này để kiếm tiền. Vì thế, đương nhiên là họ muốn một kế hoạch B rõ ràng từ đầu để chứng minh bạn cũng sẽ cân nhắc đến lợi ích của họ.

Bài học: Giảm thiểu cảm giác rủi ro cho các nhà đầu tư bằng cách cho thấy bạn đã lên kế hoạch cho tương lai của công ty.

3. Doanh nhân hiểu giá trị kỳ vọng

Các doanh nhân xử lý trực tiếp những rủi ro nhìn thấy được. Họ có thể không tạo ra lợi nhuận ngay lập tức, nhưng họ học các kỹ năng, tạo ra những hệ thống và có thể thay đổi nó nếu không đạt được kết quả như ý.

Nói cách khác, họ tận hưởng quyền kiểm soát vô hạn và sự biến hóa không ngừng, và khả năng họ phát triển là rất lớn. Đa số các doanh nhân này sẽ thật sự thất vọng với tỷ lệ tăng trưởng 20% mỗi năm.

Rất giống những người chơi bài poker, các doanh nhân hiểu khái niệm giá trị kỳ vọng. Đây là giá trị trung bình trong một chuỗi lặp đi lặp lại một biến số ngẫu nhiên.

Giả sử bạn đang chơi một ván poker và cần bỏ ra 1.000 đô-la để xem lá bài cuối cùng. Bạn biết mình có 20% cơ hội thắng 20.000 đô-la toàn ván. Vì thế bạn bỏ ra 1.000 đô-la cho giá trị kỳ vọng 4.000 đô-la, chính là 20% của 20.000 đô-la. Nếu cược đủ số lần, bạn đảm bảo sẽ chiến thắng. Do đó, không có gì ngạc nhiên, nhiều người chơi poker cuối cùng trở thành doanh nhân.

Bài học: Giá trị kỳ vọng chỉ là một cách nói hoa mỹ của việc định lượng rủi ro. Nó có thể giúp bạn làm nhiều thứ từ việc mua những chiếc ô-tô đã qua sử dụng đến mua vé số.

4. Doanh nhân cập nhật dữ liệu, chứ không phụ thuộc vào dữ liệu

Là doanh nhân, bạn cần cập nhật các dữ liệu. Dữ liệu, ngoài việc định hướng cho bạn, còn ngăn bạn lừa dối bản thân. Ví dụ, nếu vận hành một trang truyền thông, bạn sẽ cần dữ liệu về số lần người xem ấn vào quảng cáo. Nếu là nhà đầu tư, bạn sẽ cần biết mọi số liệu về lợi tức của mình.

Một lý do mà dữ liệu vô cùng quan trọng là vì các doanh nhân thường lừa dối bản thân một chút khi đánh giá thành công của mình. Dù sao thì thường họ cần thuyết phục người khác (các nhà đầu tư chẳng hạn!) về những ý tưởng của mình mà không có bằng chứng rõ ràng nào cho thấy những ý tưởng này thật sự sẽ mang lại hiệu quả.

Tuy nhiên, nếu quá tin vào những mộng tưởng của mình, công ty khởi nghiệp của bạn có thể sẽ sụp đổ. Bạn cần bám vào thực tế – và đó là nguồn của các dữ liệu.

Dữ liệu là “liều thuốc giải” cho căn bệnh tự huyễn hoặc bản thân. Bằng cách cho bạn đo lường chuẩn xác mức độ thành công của mình, nó giữ cho bạn tiếp tục đi đúng hướng: bạn sẽ biết chính xác chỗ mình đang đứng trong lúc hành động hướng tới mục tiêu.

Tuy nhiên, bạn không nên tính toán quá máy móc. Đánh giá của riêng bạn cũng rất quan trọng! Bạn không cần phụ thuộc vào dữ liệu; mà thay vào đó, hãy cập nhật dữ liệu.

Ví dụ, tưởng tượng bạn đang vận hành một trang web, các dữ liệu cho thấy những bức ảnh nhạy cảm làm tăng tỉ lệ người xem ấn vào quảng cáo của bạn. Nếu mù quáng làm theo bằng cách đăng đầy trang web những tấm hình nhạy cảm, có thể bạn sẽ hủy hoại hình ảnh và danh dự của công ty mình.

Vì thế, đừng trở thành nô lệ của các con số. Hãy nhớ: dữ liệu rốt cuộc chỉ là một công cụ.

Bài học: Tin vào công ty khởi nghiệp của là quan trọng nhưng đừng mù quáng. Tập trung vào dữ liệu giúp bạn phân tích và giảm bớt rủi ro tốt hơn.

5. Doanh nhân dồn phần lớn nỗ lực vào một chuẩn đo lường quan trọng

Một trong những bí quyết thành công trong việc khởi nghiệp là tập trung. Điều này không có gì mới mẻ. Trên thực tế, đó là điều khá hiển nhiên. Nhưng khác biệt là đây: là doanh nhân, tập trung nghĩa là bạn cần chú tâm vào một chuẩn đo lường quan trọng nhất trong bất cứ giai đoạn nào bạn đang trải qua.

Bất cứ lúc nào, bạn cũng nên biết được chuẩn đo lường quan trọng nhất của mình là gì. Là người sáng lập, bạn sẽ phải liên tục theo dõi nhiều con số, như doanh thu trên mỗi khách hàng hoặc sự hài lòng của khách hàng. Một vài con số sẽ quan trọng ngay lúc đó, còn số khác là dành cho tương lai – chẳng hạn, khi bạn trình bày lịch sử của công ty với một nhà đầu tư.

Con số mà bạn nên tập trung vào lúc này chính là Chuẩn Đo Lường Quan Trọng của bạn, hoặc CĐLQT. CĐLQT giúp bạn đặt ra những mục tiêu rõ ràng và đo lường thành công của bạn trên suốt chặng đường.

Chẳng hạn, trong ngành kinh doanh nhà hàng, tỉ lệ giữa chi phí nhân sự trên tổng thu nhập là một CĐLQT tuyệt vời. Nó đơn giản, trực tiếp, có thể tác động và so sánh được: đó là một con số duy nhất bạn có thể tính ra mỗi ngày; bạn có thể điều chỉnh chi phí dựa trên con số đó một cách nhanh chóng; và bạn có thể dễ dàng theo dõi nó qua thời gian và so sánh nó với những nhà hàng khác.

Ví dụ, bạn có thể đặt ra một mục tiêu rõ ràng bằng cách nhắm đến tỉ lệ 0,25. Điều đó nghĩa là mỗi nhân sự nên tạo ra tổng thu nhập gấp bốn lần. Nếu con số tính ra thấp hơn, có thể bạn đang phục vụ khách hàng đúng mức. Nếu con số tính ra gần với mục tiêu, có thể công ty bạn đã cân đối giữa chăm sóc khách hàng và khả năng sinh lời từ khách hàng.

Bài học: Giảm thiểu rủi ro bằng cách tập trung vào một thước đo hiệu quả nhất.

6. Doanh nhân tìm kiếm những người có kiến thức rộng

Cũng như không phải ai cũng có tố chất để trở thành doanh nhân, không phải ai cũng phù hợp trở thành một nhân viên cho công ty khởi nghiệp. Vậy kiểu người nào là thích hợp?

Ngạc nhiên thay, đó là những người có kiến thức rộng, chứ không phải các chuyên gia, họ là những kho báu. Các công ty khởi nghiệp trong giai đoạn đầu đòi hỏi một chiến lược linh hoạt để đương đầu với những thăng trầm trong công việc kinh doanh mới, vì thế các vai trò của nhân viên nên linh hoạt ngang nhau để kiểm soát được những biến đổi này.

Thật vậy, những nhân viên đầu tiên của bạn có thể chuyển đổi nhanh chóng sang các vị trí hoàn toàn khác nhau lúc công ty mới bắt đầu hoạt động. Theo đó, một chuyên gia có thể gặp khó khăn với sự thay đổi liên tục này. Ví dụ, hãy tưởng tượng việc yêu cầu một nhân viên cả đời làm kế toán bắt đầu xử lý các bài đăng trên Facebook xem!

Nhân viên lý tưởng cho công ty khởi nghiệp của bạn cũng nên có kinh nghiệm làm việc trong các công ty nhỏ thay vì các tập đoàn lớn. Frank Addante, đồng sáng lập StrongMail đã đau đớn rút ra bài học này.

Ông thuê một phó giám đốc kinh doanh có năng lực từng làm việc cho IBM và Oracle. Mặc dù lý lịch của ứng viên này rất tuyệt vời, anh ta gần như không làm được gì trong 3 tháng đầu tiên. Lý do ư? Anh ta không thoải mái với trách nhiệm xây dựng một hệ thống từ con số 0.

Có thể khởi đầu khiêm tốn và làm từ dưới lên đòi hỏi một loạt các kỹ năng mà một người làm việc trong những hệ thống đã được thiết lập thường không có được. Điều này cũng đúng trong việc quản lý con người.

Hợp tác nhóm rất quan trọng trong các công ty khởi nghiệp, vì ai cũng phải góp sức. Bạn có thể phát hiện mình chỉ cần những người biết làm việc độc lập, và lúc đầu làm việc được mà không cần có quản lý.

Bài học: Khi bạn không hiểu chính xác những thử thách mình sẽ đối mặt, hãy tránh tổn thất bằng cách chuẩn bị cho một loạt những tình huống có thể xảy ra.