Các quản lý giỏi có tìm kiếm sự đồng thuận và cố gắng dự đoán tương lai không? Theo William Barnett, giáo sư về lãnh đạo doanh nghiệp tại Trường Kinh doanh Stanford bậc cao học, thì câu trả lời là không. “Con người chúng ta sợ bị trở thành kẻ ngốc nhiều hơn là hy vọng mình trở thành thiên tài,” ông phát biểu trong một buổi thảo luận tại trường. Thay vì chấp nhận rủi ro bị trông như kẻ ngốc, các nhân viên chọn ủng hộ một quan điểm chung hoặc ngại nêu lên những ý kiến gây tranh cãi. Điều này có thể đưa một doanh nghiệp đến với những lựa chọn chiến lược tệ hại, ông cho biết.

Barnett cho rằng nếu các thành viên trong tổ chức của bạn sợ rằng việc đi ngược lại điều  mọi người đồng thuận sẽ gây hại cho sự nghiệp của họ, thì đó là dấu hiệu cho thấy bạn cần xem lại phương pháp của mình.

Ông chia sẻ điều này và các kiến thức về cách quản lý và gầy dựng công ty thành công trong một bài giảng dành cho toàn bộ cán bộ giảng dạy thuộc Trường Kinh doanh Stanford bậc cao học. Sau đây là những điểm chính trong chia sẻ của ông.


1. Tìm Kiếm Những Kẻ Ngốc

Các thiên tài cũng phạm sai lầm. Ví dụ, công trình nghiên cứu của Einstein có những sai sót về số học;  Bob Dylan không phải lúc nào cũng đánh đúng nốt nhạc, Barnett tranh luận. Tuy nhiên, mọi người vẫn công nhận tài năng xuất chúng của họ. Ta rất dễ bỏ sót một nhân tài khi ý tưởng của họ có vẻ vượt ra khỏi tiêu chuẩn bình thường. “Trong hành trình tìm kiếm người tài, nếu muốn tìm được thiên tài thì bạn hãy tìm kiếm các hệ thống tạo ra sự ngu ngốc,” ông nói.

“Sự ngu ngốc” mà Barnett muốn nói đến chính là các ý tưởng không nhận được sự đồng thuận của mọi người. Nếu một công ty chỉ chấp thuận các ý tưởng thuộc tiêu chuẩn thông thường, có thể họ đang bỏ lỡ các ý tưởng khác thường nhưng có khả năng tạo đột phá, Barnett nhận định. Theo ông, nếu bạn tìm kiếm một hệ thống tạo ra sự ngu ngốc, có thể bạn có cơ hội tìm được người tài. Nếu đang tìm kiếm một hệ thống không bao giờ làm điều gì ngốc nghếch, bạn chẳng thể nào tìm được người tài.”


2. Tìm Kiếm Sự Tranh Luận, Chứ Không Phải Sự Đồng Thuận

Tương tự, trong cuộc cạnh tranh giữa các kế hoạch kinh doanh, Barnett khuyên bạn không nên chọn kế hoạch nhận được sự đồng thuận. “Trong cuộc cạnh tranh giữa các kế hoạch kinh doanh, điều tôi muốn thấy là kế hoạch tạo ra tranh cãi sôi nổi nhất.” Ví dụ, khi Irwin Jacobs thành lập Qualcomm, một hãng sản xuất vi mạch cho các ứng dụng di động, không ai nghĩ rằng các vi mạch có thể được sản xuất dựa trên một công nghệ gây tranh cãi được gọi là CDMA (hay Code Division Multiple Access – Đa Truy Cập Phân Chia Theo Mã). Đó là một ý tưởng không nhận được sự đồng thuận của mọi người và là một kế hoạch kinh doanh gây tranh cãi. Tuy nhiên kế hoạch đó đã thành công, và ngày nay CDMA trở thành một trong những hệ thống vô tuyến chính được sử dụng trong điện thoại di động.


3. Kết Nối Các Ý Tưởng Khi Nhìn Lại

Steve Jobs của Apple đã trình bày khái niệm nổi tiếng này trong bài phát biểu tại buổi lễ tốt nghiệp năm 2005 của các sinh viên Đại học Stanford. Barnett nhắc lại thông điệp này trong bài nói chuyện của mình: “Lãnh đạo vĩ đại là những người hiểu rằng nhiệm vụ của họ không phải là biết trước tương lai, mà là tạo ra một hệ thống giúp khám phá tương lai đó.”  

Việc cố gắng kết nối các ý tưởng (hoặc nghĩ trước tất cả các kết quả có thể xảy ra của một hành động) là một phương pháp khiến bạn tê liệt, Barnett cho biết.

Lấy công ty riêng của Jobs làm ví dụ. Năm 2001, công ty Apple Computer cho ra mắt iTunes. Vào thời điểm đó, Apple xem mình là một công ty sản xuất máy tính và iTunes chỉ đơn thuần là một thiết bị nhằm đẩy mạnh doanh số bán phần cứng. Nhưng khi lượt tải nhạc tăng vọt, Jobs nhận ra rằng ông có thể thay đổi định hướng của công ty bằng việc biến iTunes thành một ứng dụng cho Windows. Số lượng lượt tải tăng thêm 15 triệu trong vòng 2 tháng, và sau này Apple đã bỏ từ “computer” ra khỏi tên công ty của mình.  

Nếu các giám đốc điều hành của Apple hướng đến tương lai để kết nối các ý tưởng và tiếp tục tập trung vào việc bán máy tính, có thể họ đã để vụt mất cơ hội to lớn này, Barnett nhận định.


4. Đôi Khi Hãy Chừa Chỗ Cho Sự Khác Biệt

Chừa chỗ cho sự khác biệt, nghĩa là cho phép sự thay đổi và hành động không thể đoán trước xảy ra, thường là một chiến lược hay. Rõ ràng điều này đúng với Apple. Mặt khác, Singapore lại vô tình kìm hãm sự khác biệt khi cố gắng khuyến khích điều đó. Vào những năm 1990, Singapore khuyến khích các nhạc sĩ đường phố tạo ra bầu không khí giống Làng Greenwich nhưng lại khăng khăng đòi họ phải ăn mặc chỉn chu và hát những bài hát được chính phủ phê chuẩn. Chẳng có gì ngạc nhiên khi nỗ lực này thất bại. “Bạn thấy điều gì xảy ra khi ta cố gắng kiểm soát quy trình đổi mới rồi đấy. Ta nghĩ mình đang đẩy mạnh sự khác biệt, nhưng thực chất ta chỉ đang dẹp bỏ sự khác biệt,” Barnett chia sẻ. 

Dĩ nhiên, cách này không thích hợp trong mọi trường hợp, Barnett cho biết. “Đối với phi công, tôi muốn mỗi lần cất cánh và hạ cánh thì họ đều thực hiện chính xác theo cùng một cách.”


5. Cân Nhắc Trước Khi Chuyển Hướng

Chuyển sang một hướng hoàn toàn khác so với một chiến lược ban đầu là tình trạng phổ biến ngày nay, Barnett cho biết. “Giới trẻ nói từ ‘chuyển hướng’ suốt. Công thức chung là bạn thử một điều gì đó và nó không hiệu quả, bạn chuyển sang cách khác và thế là bạn trở nên giàu có,” ông đùa. Nhưng nếu không được vận dụng đúng, chuyển hướng có thể là một sai lầm nghiêm trọng. “Bạn thật sự cần chuyển hướng nếu chính logic mà bạn cho là đúng bị kiểm chứng là sai. Nhưng nếu chỉ mới nhìn vào kết quả mà chưa suy xét kỹ lưỡng tính hợp lý của công việc kinh doanh, bạn cần xem xét lại trước khi chuyển hướng,” Barnett nhận định.


6. Thận Trọng “Báo Động Giả”

Việc dùng dữ liệu để kiểm tra một chiến lược có thể đưa đến những thông tin giá trị. Nhưng  nó cũng có thể dẫn đến trường hợp kết quả đúng bị cho là sai hoặc ngược lại. “Trường hợp kết quả đúng bị cho là sai thì có thể tự sửa chữa, nhưng trường hợp kết quả sai được cho là đúng thì không. Nếu gặp trường hợp thứ hai, tôi sẽ chuyển hướng mà không nhận ra là mình đúng. Nếu gặp trường hợp thứ nhất, tôi sẽ thử lại lần nữa,” Barnett nói. Ví dụ, nếu phản hồi ban đầu về việc sử dụng công nghệ CDMA của Qualcomm nhận định sai rằng nó sẽ không thành công và Irwin chấp nhận kết quả đó, có thể ông đã chấp nhận một chiến lược khác ít thành công hơn. Và có thể ông không bao giờ biết rằng áp dụng công nghệ Qualcomm dựa trên tiêu chuẩn CDMA là việc làm đúng đắn.

Tác giả: Bill Snyder

Nguồn UBrand


Chuyên gia tư vấn giáo dục, kỹ năng online