Nền tảng kết nối chuyên gia online qua video call

Khi có một tranh chấp phát sinh, một vụ việc cần yêu cầu giải quyết, trước tiên phải xác định được Tòa án nơi nào có thẩm quyền giải quyết. Điều này có ý nghĩa quan trọng đối với tiến trình giải quyết vụ án, vụ việc tranh chấp; đảm bảo tối ưu quyền và lợi ích hợp pháp của các bên đương sự.Thẩm quyền giải quyết vụ án dân sự của Tòa án là toàn bộ những quyền do pháp luật quy định để Tòa án giải quyết các vụ án dân sự theo quy định của pháp luật.

Tư vấn thẩm quyền của tòa án khi giải quyết án dân sự
Tư vấn thẩm quyền của tòa án khi giải quyết án dân sự

1/ Căn cứ pháp lý

– Bộ luật tố tụng dân sự năm 2004, sửa đổi, bổ sung năm 2011;

– Nghị quyết số 03/2012/NQ-HĐTP ngày 03 tháng 12 năm 2012 của Hội đồng thẩm phán hướng dẫn thi hành một số quy định trong phần thứ nhất “ những quy định chung” của Bộ luật tố tụng dân sự đã được sửa đổi, bổ sung theo luật sửa đổi bổ sung một số điều của Bộ luật tố tụng dân sự.

Theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2004, sửa đổi bổ sung 2011 thì thẩm quyền giải quyết các vụ án dân sự của Tòa án được quy định như sau:

a. Thẩm quyền Tòa án theo cấp:

Theo quy định tại Điều 33, Điều 34 Bộ luật tố tụng dân sự 2004, thẩm quyền giải quyết các tranh chấp dân sự của Tòa án các cấp như sau:

– Toà án nhân dân cấp huyện có thẩm quyền giải quyết theo thủ tục sơ thẩm những tranh chấp dân sự quy định tại điều 25 của Bộ Luật tố tụng dân sự:

+ Tranh chấp giữa cá nhân với cá nhân về quốc tịch Việt Nam;

+ Tranh chấp về quyền sở hữu tài sản

+ Tranh chấp về hợp đồng dân sự;

+ Tranh chấp về quyền sở hữu trí tuệ, chuyển giao công nghệ, trừ trường hợp có sự thỏa thuận về mục đích lợi nhuận;

+ Tranh chấp về thừa kế tài sản;

+ Tranh chấp về bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng;

+ Tranh chấp về quyền sử dụng đất, về tài sản gắn liền với đất theo quy định của pháp luật về đất đai;

+ Tranh chấp liên quan đến hoạt động nghiệp vụ báo chí theo quy định của pháp luật;

+ Tranh chấp liên quan đến yêu cầu tuyên bố văn bản công chứng vô hiệu;

+ Tranh chấp liên quan đến tài sản bị cưỡng chế để thi hành án theo quy định của pháp luật về thi hành án dân sự; Tranh chấp về kết quả bán đấu giá tài sản, thanh toán phí tổn đăng ký mua tài sản bán đấu giá theo quy định của pháp luật về thi hành án dân sự.

-Tòa án nhân dân cấp tỉnh có thẩm quyền giải quyết những tranh chấp dân sự nêu tại điểm a, mục 1, mà có đương sự hoặc tài sản ở nước ngoài hoặc cần phải ủy thác tư pháp cho cơ quan đại diện nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam ở nước ngoài, cho Toà án nước ngoài. Hoặc những vụ án thuộc thẩm quyền của Tòa án cấp huyện mà Tòa án cấp tỉnh lấy lên để giải quyết.

b. Thẩm quyền giải quyết vụ án theo lãnh thổ:

Sau khi người khởi kiện xác định được thẩm quyền chung, thẩm quyền theo cấp thì người khởi kiện chỉ cần xác định thêm Tòa án theo lãnh thổ là người khởi kiện có thể xác định được chính xác Tòa án có thẩm quyền để giải quyết tranh chấp.

Theo quy định tại khoản 1, Điều 35 thì thẩm quyền giải quyết vụ án dân sự theo lãnh thổ được xác định như sau:

–  Tòa án nơi bị đơn cư trú, làm việc, nếu bị đơn là cá nhân hoặc nơi bị đơn có trụ sở, nếu bị đơn là cơ quan, tổ chức có thẩm quyền giải quyết theo thủ tục sơ thẩm những tranh chấp về dân sự, hôn nhân và gia đình, kinh doanh, thương mại, lao động quy định tại các điều 25, 27, 29 và 31 của BLTTDS;

–  Các đương sự có quyền tự thỏa thuận với nhau bằng văn bản yêu cầu Tòa án nơi cư trú, làm việc của nguyên đơn, nếu nguyên đơn là cá nhân hoặc nơi có trụ sở của nguyên đơn, nếu nguyên đơn là cơ quan, tổ chức giải quyết những tranh chấp về dân sự, hôn nhân và gia đình, kinh doanh, thương mại, lao động quy định tại các điều 25, 27, 29 và 31 của BLTTDS; Việc thỏa thuận đó không được trái với quy định tại Điều 33 và Điều 34 của BLTTDS.

Ví dụ: Trong vụ án, nguyên đơn A cư trú tại huyện M của tỉnh N và bị đơn B cư trú tại huyện X của tỉnh Y. Theo nguyên tắc Tòa án huyện X tỉnh Y nơi bị đơn B cư trú có thẩm quyền. Nếu các bên thỏa thuận Tòa án nơi nguyên đơn A cư trú thì phải bảo đảm thẩm quyền của cấp Tòa án. Nếu vụ án thuộc thẩm quyền Tòa án cấp huyện thì thỏa thuận chỉ được chấp nhận khi các đương sự thỏa thuận Tòa án huyện M của tỉnh N giải quyết. Nếu các đương sự thỏa thuận Tòa án tỉnh N giải quyết thì thỏa thuận đó không được chấp nhận.

–  Tòa án nơi có bất động sản có thẩm quyền giải quyết những tranh chấp về bất động sản (đối với tranh chấp chỉ có bất động sản). Trong vụ án về hôn nhân và gia đình, thừa kế tài sản,… mà có tranh chấp về bất động sản thì thẩm quyền giải quyết là Tòa án nơi bị đơn cư trú hoặc Tòa án nơi nguyên đơn cư trú (nếu như giữa nguyên đơn và bị đơn có sự thỏa thuận với nhau bằng văn bản yêu cầu Tòa án nơi bị đơn cư trú giải quyết)

Việc xác định nơi cư trú, làm việc, nơi có trụ sở được xác định tại thời điểm nộp đơn khởi kiện, đơn yêu cầu Tòa án giải quyết vụ án dân sự.

2/ Thẩm quyền của Toà án theo sự lựa chọn của nguyên đơn

Căn cứ theo quy định tại điều 36 BLTTDS, nguyên đơn có quyền lựa chọn Toà án giải quyết tranh chấp về dân sự trong các trường hợp sau đây:

– Nếu không biết nơi cư trú, làm việc, trụ sở của bị đơn thì nguyên đơn có thể yêu cầu Toà án nơi bị đơn cư trú, làm việc, có trụ sở cuối cùng hoặc nơi bị đơn có tài sản giải quyết.

– Nếu tranh chấp phát sinh từ hoạt động của chi nhánh tổ chức thì nguyên đơn có thể yêu cầu Toà án nơi tổ chức có trụ sở hoặc nơi tổ chức có chi nhánh giải quyết.

– Nếu bị đơn không có nơi cư trú, làm việc, trụ sở ở Việt Nam thì nguyên đơn có thể yêu cầu Toà án nơi mình cư trú, làm việc giải quyết.

– Nếu tranh chấp về bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng thì nguyên đơn có thể yêu cầu Toà án nơi mình cư trú, làm việc, có trụ sở hoặc nơi xảy ra việc gây thiệt hại giải quyết.

– Nếu tranh chấp phát sinh từ quan hệ hợp đồng thì nguyên đơn có thể yêu cầu Toà án nơi hợp đồng được thực hiện giải quyết.

– Nếu các bị đơn cư trú, làm việc, có trụ sở ở nhiều nơi khác nhau thì nguyên đơn có thể yêu cầu Toà án nơi một trong các bị đơn cư trú, làm việc, có trụ sở giải quyết.

– Nếu tranh chấp bất động sản mà bất động sản có ở nhiều địa phương khác nhau thì nguyên đơn có thể yêu cầu Toà án nơi có một trong các bất động sản giải quyết.


Tư vấn chuyên gia pháp luật online qua video call