Nền tảng kết nối chuyên gia online qua video call

Trong bài viết này, mời bạn tìm hiểu lý do cản trở việc ngủ nghỉ và hồi phục năng lượng của nhiều người, cùng với cách thức đơn giản để khắc phục tình trạng này.

Bạn Cần Nghỉ Ngơi? Đừng Rơi Vào Bẫy “Mệt Quá Không Nghỉ Ngơi Được”

Tôi nghĩ bạn đã biết mình cần phải giải lao thường xuyên trong một ngày làm việc. Bạn biết mình cần phải đứng dậy, thực hiện một số động tác yoga, đi dạo ngoài trời hoặc thậm chí là chợp mắt trong chốc lát – tất cả các nghiên cứu đều cho thấy làm vậy sẽ giúp bạn hạnh phúc và làm việc hiệu quả hơn, và bạn còn được rời khỏi nơi làm việc sớm hơn mà không bị mệt lả. Nhưng bạn không thực sự làm theo những lời khuyên này, phải không? Thay vào đó, bạn lên Facebook, đọc các bài blog về bóng đá, lơ đãng nhai đậu phộng khi xem video về những lời cầu hôn nơi công cộng hoặc những tai nạn trượt ván trên YouTube.

Tất cả những điều này đều cho thấy một thực trạng trớ trêu về việc nghỉ ngơi và hồi phục. Vì sao bạn cần phải nghỉ ngơi đúng cách? Vì bạn mệt. Và vì sao bạn lại không nghỉ ngơi được? Cũng là vì bạn mệt. Ép bản thân thực hiện những hành động phục hồi năng lượng đòi hỏi khả năng tự kiểm soát – và theo nhiều nghiên cứu thì khả năng này sẽ giảm xuống thấp nhất khi bạn kiệt sức. (Lý thuyết cho rằng ý chí là một “nguồn tài nguyên có thể cạn kiệt” đã bị chỉ trích gần đây, nhưng sự tương quan cơ bản giữa mức độ mệt mỏi và quyết định sai lầm có vẻ vẫn còn vững chắc.) Và như Christian Jarrett từng giải thích trên trang web sáng tạo 99u.com, các nghiên cứu đã chứng minh rằng chỉ có những hoạt động thư giãn như tập thể dục nhẹ nhàng hoặc những hoạt động xã hội như trò chuyện với đồng nghiệp là giúp ta phục hồi năng lượng. Những buổi giải lao đầy tính “tư duy”, như lướt mạng xã hội, không thực sự giúp bạn nghỉ ngơi. Lý do là vì những hoạt động đó vẫn bắt não suy nghĩ; đã thế thì thà bạn tiếp tục làm việc còn hơn.

Tình trạng “mệt quá không nghỉ ngơi được” rất quen thuộc với chúng ta. Hãy lấy ví dụ về “thói trì hoãn giấc ngủ”, được nhắc đến trong một nghiên cứu năm 2014 – đó là “tình trạng không ngủ được đúng giấc, dù không có yếu tố bên ngoài nào ngăn cản cả”. Bạn sẽ thấy cảnh này rất quen: bạn kiệt sức và biết là mình nên ngủ, nhưng việc lê mình từ ghế sofa qua phòng tắm rồi đến phòng ngủ có vẻ quá mất sức – còn việc lướt menu của Netflix thì có vẻ nhàn hạ và thoải mái hơn. Không có gì lạ khi nghiên cứu kết luận rằng thói trì hoãn giấc ngủ có liên hệ với việc thiếu ngủ, tức là bạn thậm chí còn không có đủ năng lượng để bò lên giường vào đêm sau.

Xáo Trộn Suy Nghĩ Để Ngủ Ngon

Nếu gần đây bạn bị mất ngủ thì tôi có tin tốt lành đây. Luc Beaudoin, nhà khoa học nhận thức người Canada, vừa mới phát minh ra một phương pháp chữa chứng mất ngủ mang tên “xáo trộn nhận thức”. Về cơ bản, phương pháp này đòi hỏi ta cố ý xáo trộn suy nghĩ trong đầu mình để nó trở thành vô nghĩa.

Beaudoin cho biết, các cách chữa chứng mất ngủ truyền thống thường không hiệu quả. Nếu bạn mất ngủ vì lo lắng thì việc đếm cừu không thể giúp bạn buồn ngủ, bởi nó là một hoạt động tẻ nhạt đến mức bất kỳ một suy nghĩ nào khác – đặc biệt là các nỗi lo âu – đều trở nên hấp dẫn hơn. Các kỹ thuật thư giãn thường mất hiệu quả vì vấn đề là bạn đang cố ngủ – đó là con đường đảm bảo dẫn đến thất bại. Và nếu thiền chính niệm đúng cách thì bạn sẽ chỉ tỉnh táo hơn mà thôi.

Xáo trộn nhận thức tức là hình dung ra một chuỗi các vật thể ngẫu nhiên, mỗi đối tượng vài giây: một con bò, một cái mi-crô, một ổ bánh mì, v.v. Quan trọng là bạn phải đảm bảo chuỗi này hoàn toàn vô nghĩa, nếu không thì bạn sẽ lại rơi vào vòng lặp suy nghĩ. Có một cách để hỗ trợ bạn, đó là ứng dụng MySleepButton của Beaudoin. Ứng dụng này sẽ phát ra tên các đối tượng bên tai bạn. Một cách khác thì là chọn một từ nào đó, như “bedtime” chẳng hạn, sau đó hình dung ra càng nhiều vật bắt đầu bằng chữ “b”, sau đó là “e”, rồi đến “d”, cứ thế. Theo kinh nghiệm của tôi thì đến lúc này là bạn đã ngủ mất rồi.

Beaudoin lập luận rằng cách này hiệu quả một phần vì não ta đã tiến hóa để xác định thời điểm an toàn để ngủ bằng cách kiểm tra hoạt động của một phần não cụ thể – vỏ não. Nếu vỏ não đang tham gia hoạt động “tìm kiếm ý nghĩa”, thì đó là một dấu hiệu cho thấy não đang tính toán và cân nhắc các nguy cơ. Nhưng nếu các suy nghĩ của ta trở nên vô nghĩa, thì có lẽ xung quanh ta đang không có gì nguy hiểm cả. Khi nhét đầy những ý nghĩ vô nghĩa vào đầu, bạn sẽ kích hoạt “công tắc ngủ”. Nhưng kỹ thuật này còn hiệu quả vì một lý do đơn giản hơn nữa: ta khó mà tập trung vào nhiều thứ cùng một lúc. Khi đang bận hình dung ra một cái mi-crô, bạn khó mà lo lắng về khoản thế chấp nhà của mình.

Và phương pháp “xáo trộn nhận thức” còn có những lợi ích khác ngoài việc chữa chứng mất ngủ. Chắc hẳn bạn đã biết rằng khả năng tập trung là một nguồn tài nguyên có hạn, nghĩa là ta phải quản lý nó cẩn thận. Nếu để sự tập trung của mình bị hút về những tiêu đề báo giật gân, bạn sẽ không còn đủ khả năng chú ý đến những vấn đề quan trọng nữa. Nhưng sự thật này cũng cho ta biết một cách khôn ngoan giúp dập tắt các suy nghĩ tiêu cực: cố ý làm quá tải khả năng tập trung của mình. Một đứa bé đang gào thét thường sẽ im lặng nếu người lớn tạo ra những âm thanh ngớ ngẩn, vì bé không thể vừa bực bội vừa tò mò cùng một lúc. Người lớn cũng vậy. Đó là lý do khiến liều thuốc hữu hiệu nhất cho cơn giận không phải là giải phóng nó, mà là hướng sự chú ý của bạn sang điều gì đó đủ phức tạp đến mức bạn không thể chọn việc nổi giận nữa. (Bạn có bao giờ thử giải ô chữ khi đang bực bội chưa?) Đó cũng là lý do vì sao ta nên thêm chút yếu tố phân tâm vào chiến thuật đương đầu với khó khăn. Ở mức độ vừa phải, việc bạn hành động ngớ ngẩn khi đang nguy cấp cũng có mặt tốt của nó.

Nguồn UBrand